Thứ năm, 14/05/2015, 10:06:10
Phiên bản di động Phiên bản đầy đủ

HĐND / Hoạt động giám sát HĐND

A+ | A | A-

Giải trình việc chấp hành pháp luật đầu tư công tại Quảng Nam

Người đăng: banbientap Ngày đăng: 11:47 | 01/07 Lượt xem: 446

Nhận diện bất cập, kiến nghị giải pháp

Phiên họp giải trình “Việc chấp hành pháp luật về đầu tư công và tình hình triển khai thực hiện các dự án nhóm B, nhóm C trọng điểm trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 – 2020” vừa được Thường trực HĐND tỉnh Quảng Nam tổ chức đã nhận diện đầy đủ và cụ thể nhất các tồn tại, bất cập trong thực hiện kế hoạch đầu tư trung hạn 2016-2020 của cả cơ quan thực hiện chức năng quyết định, giám sát (HĐND) và cơ quan chấp hành (UBND). Và hơn thế, kết luận phiên họp đã quyết nghị các giải pháp rõ trách nhiệm HĐND và UBND để cùng nhau thực hiện có hiệu quả các quy định pháp luật về đầu tư công thời gian đến – giai đoạn mà nền kinh tế cần sự tiếp sức để phục hồi sau đại dịch Covid 19.


 
 Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh phát biểu tại phiên họp

Kết quả từ những con số

Trong gần 05 năm 2016-2020, công tác đầu tư xây dựng cơ bản tại Quảng Nam được đánh giá triển khai thực hiện theo kế hoạch, từng bước cụ thể hóa từ kế hoạch trung hạn đến kế hoạch hằng năm, với hơn 400 dự án khởi công mới có tổng mức đầu tư khoảng 14.790 tỷ đồng. Trong đó, 79 dự án nhóm B và 10 dự án nhóm C trọng điểm, với tổng đầu tư hơn 12.364 tỷ đồng.

Nguồn vốn đầu tư được ưu tiên bố trí vốn trả nợ xây dựng cơ bản, vốn cho các công trình chuyển tiếp đã kiểm soát khá tốt nợ đọng. Công tác đấu thầu qua mạng đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong hoạt động đấu thầu, đang xếp thứ 9/63 tỉnh, thành phố về số lượng gói thầu, xếp 26/63 về tỷ lệ giá trị gói thầu. Chủ trương quản lý dự án theo chuyên ngành được thực hiện triệt để,... Những kết quả đạt được trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 đã giúp khắc phục tình trạng đầu tư khi chưa xác định nguồn vốn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý đầu tư và sử dụng vốn, đảm bảo theo mục tiêu, định hướng của chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nhận diện bất cập

Cùng với việc đánh giá những kết quả đạt được, thảo luận tại phiên họp nhiều đại biểu đã “soi chiếu” việc chấp hành pháp luật về đầu tư công tại Quảng Nam từ nhiều khía cạnh khác nhau.

Với tư cách là cơ quan tham mưu UBND tỉnh, lãnh đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư cũng đồng tình với đánh giá “kế hoạch trung hạn mang nặng bóng dáng kế hoạch hằng năm, thậm chí kế hoạch nữa năm” bởi 2016-2020 là giai đoạn đầu tiên tỉnh kế hoạch hóa công tác đầu tư công theo kế hoạch trung hạn nên dẫn đến những lúng túng nhất định, chưa đúng tính chất “trung hạn” khi phải điều chỉnh, bổ sung quá nhiều lần.

Báo cáo tổng hợp, gợi ý của Thường trực HĐND tỉnh cũng nêu lên khá nhiều vấn đề cần quan tâm. Theo đánh giá, dường như các khâu trong việc lập và thực hiện kế hoạch trung hạn đều bộc lộ tồn tại. Đối với công tác thực hiện các thủ tục đầu tư, chính những lúng túng ngay từ bước đầu trong việc lập kế hoạch trung hạn đã khiến kế hoạch đầu tư thiếu khoa học, dự báo nguồn vốn thiếu chính xác, phải điều chỉnh, bổ sung nhiều lần, ảnh hưởng đến công tác lập, triển khai kế hoạch đầu tư công hằng năm.

Trong kế hoạch từng năm, việc xác định danh mục dự án đầu tư theo thứ tự ưu tiên còn bị động, một số dự án chưa có trong quy hoạch ngành hoặc chưa có trong danh mục ưu tiên đầu tư theo quy hoạch được duyệt, gây khó khăn trong việc xác định mục tiêu, quy mô, tổng mức đầu tư, hiệu quả đầu tư trong quá trình lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.

Cơ cấu nguồn vốn thực hiện đầu tư phát triển theo từng ngành, lĩnh vực có sự chênh lệch lớn, tập trung nhiều ở lĩnh vực giao thông; ở một số lĩnh vực như y tế, giáo dục còn rất hạn chế. Cơ cấu nguồn vốn hỗ trợ đầu tư các dự án do địa phương quản lý chưa có định mức rõ ràng, thiếu tính thống nhất. Công tác thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn (phần ngân sách huyện) đối với một số dự án giao cấp huyện làm chủ đầu tư thiếu chặt chẽ; một số dự án được thẩm định nguồn vượt quá khả năng cân đối thu, chi ngân sách hằng năm ở địa phương, nhất là ở địa bàn miền núi, trung du nên rất khó khăn trong việc bố trí vốn đối ứng, hoặc xin ngân sách tỉnh hỗ trợ cân đối. Cạnh đó, nguồn vốn đầu tư công của tỉnh vẫn còn dàn trãi, phân tán ở một số lĩnh vực, chưa có nhiều dự án trọng điểm mang tính đột phá, lan tỏa được đầu tư từ vốn ngân sách tỉnh; hiệu quả một số dự án chưa cao, có phần gây lãng phí nguồn lực trong đầu tư.

Là những chủ thể trực tiếp triển khai thực hiện các dự án đầu tư công, đại diện các ban quản lý dự án chuyên ngành của tỉnh cho rằng, thủ tục rườm rà và ách tắc về giải phóng mặt bằng là 02 nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư trong năm kế hoạch đạt thấp, xu hướng giảm dần. Chẳng hạn, tỷ lệ giải ngân năm 2015 là 77% kế hoạch vốn, 2016 là 69% kế hoạch vốn, 2017 khoảng 66%, năm 2018 là 63% và năm 2019 xuống còn 41%. Sự chồng chéo giữa các quy hoạch phát triển ngành với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch 3 loại rừng, kéo theo hệ lụy khi triển khai thực hiện đầu tư công thì lại vướng vào quy hoạch của ngành khác, mất nhiều thời gian điều chỉnh, bổ sung hoặc xin chủ trương của các cấp có thẩm quyền.

Thảo luận về thủ tục thẩm định dự án, nhiều ý kiến cho rằng mặc dù các quy định hiện hành đã quy định khá rõ về thời hạn thực hiện nhưng vấn đề nằm ở năng lực và trách nhiệm các chủ thể tham gia thẩm định. Muốn thẩm định có chất lượng phải có chuyên môn sâu và quỹ thời gian hợp lý, do đó cần có cơ chế hợp lý thu hút các kỹ sư chuyên ngành xây dựng giỏi chuyên môn và cần thiết nên nới thời hạn thẩm định các dự án có tổng mức đầu tư lớn để đảm bảo hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn một số đơn vị tư vấn năng lực còn hạn chế; năng lực, trách nhiệm của một số chủ đầu tư chưa đảm bảo yêu cầu trong việc kiểm tra hồ sơ, quản lý dự án trước khi trình thẩm định đã dẫn đến hồ sơ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chưa đảm bảo về nội dung; hồ sơ khảo sát địa hình, địa chất, thủy văn chưa được chặt chẽ, chưa được quan tâm đúng mức, việc khảo sát, điều tra, thu thập số liệu đầu vào chưa đầy đủ; hồ sơ thiết kế cơ sở phần lớn chỉ đưa ra 01 phương án thiết kế nên không có cơ sở để phân tích, lựa chọn và chứng minh phương án tốt nhất để đầu tư,...

Kiến nghị giải pháp

Thời gian còn lại của năm 2020 và giai đoạn 2021-2026 việc xây dựng và thực hiện kế hoạch đầu tư công sẽ bị chi phối bởi nhiều yếu tố, cả sự thay đổi về quy định pháp luật đến những tác động bất lợi bởi sự sụt giảm nguồn thu do ảnh hưởng của đại dịch Covid 19. Do đó, để thực hiện đúng các quy định pháp luật và quan trọng là hướng đến nâng chất hiệu quả đầu tư công, điều hành và kết luận phiên họp, lãnh đạo Thường trực HĐND tỉnh nêu lên một số chủ trương và giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả công tác lập và thực hiện kế hoạch trung hạn giai đoạn sau thuộc trách nhiệm của HĐND và UBND tỉnh như: Xác định tiêu chí để lựa chọn danh mục dự án ưu tiên đầu tư ở các ngành, lĩnh vực; nguyên tắc, tiêu chí phân cấp đầu tư công trình, dự án do cấp tỉnh đầu tư. Dự báo chính xác tổng nguồn vốn đầu tư công giai đoạn 2021-2025. Cơ cấu nguồn vốn đầu tư ở các ngành, lĩnh vực hợp lý, phù hợp với định hướng, mục tiêu, nhiệm vụ phát triển ngành, lĩnh vực, kinh tế - xã hội trong giai đoạn 2021-2025. Tổ chức Hội đồng đánh giá, thẩm định, lựa chọn danh mục dự án ưu tiên đầu tư để đề xuất đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025. Đánh giá tình hình hoạt động của các Ban quản lý dự án chuyên ngành để giao chủ đầu tư phù hợp với tính chất hoạt động và nhân lực hiện có; thực hiện nguyên tắc công trình cấp nào quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư, cấp đó làm chủ đầu tư.

Trong công tác tham mưu, chuẩn bị các điều kiện để trình HĐND tỉnh quyết định danh mục dự án và bố trí vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, Thường trực HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh tuân thủ các quy định về điều kiện bố trí vốn cho dự án trong kế hoạch trung hạn; theo đó, trên cơ sở ý kiến của hội đồng thẩm định danh mục dự án đầu tư, trình HĐND tỉnh thống nhất danh mục dự án đầu tư; lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư trình HĐND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư trước khi trình thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tạo điều kiện thẩm định dự án đầu tư một cách chặt chẽ.

Về giải pháp tháo gỡ vướng mắc, bất cập trong công tác thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, đề nghị UBND tỉnh nghiên cứu cơ chế, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia thực hiện hợp đồng bồi thường giải phóng mặt bằng.

Đối với chủ đầu tư các dự án, ngoài việc tiếp tục giao các ban quản lý chuyên ngành làm chủ đầu tư cần tích cực chỉ đạo các chủ đầu tư phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn, đơn vị sử dụng, địa phương thực hiện các khâu trong triển khai dự án như chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, kiểm tra, nghiệm thu, đánh giá dự án…

Tác giả: Thanh Hiền

[Trở về]

Các tin mới:

Các tin khác:

TÀI LIỆU KỲ HỌP



TÀI LIỆU PHIÊN HỌP TT HĐND


Đại biểu dân cử với cử tri


    Liên kết Website